એનર્જી સ્ટોરેજની દુનિયામાં એક મોટો બદલાવ આવી રહ્યો છે. છેલ્લા એક દાયકા સુધી, આ ક્ષેત્રમાં માત્ર એક જ સવાલ પૂછાતો હતો: "આનો ખર્ચ કેટલો છે?" પણ હવે એ વાત બદલાઈ રહી છે.
Fortune ના અહેવાલ મુજબ, આ ફોકસ પહેલા સમજી શકાય એવું હતું. સ્ટોરેજ હજુ પોતાની જાતને સાબિત કરી રહ્યું હતું. શરૂઆતી ખર્ચ (કેપેક્સ) ઊંચો હતો, ડિપ્લોયમેન્ટ મર્યાદિત હતું, અને પ્રોજેક્ટ્સનું અસ્તિત્વ માત્ર આ ખર્ચની ગણતરી પર ટકેલું હતું. કેપેક્સ એટલે કે શરૂઆતી મૂડી ખર્ચ, લાંબા સમય સુધી એનર્જી સ્ટોરેજની સફળતાનો માપદંડ બની ગયો હતો.
કેપેક્સનો જમાનો પૂરો થઈ રહ્યો છે?
પણ હવે એનર્જી સ્ટોરેજ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ્સમાંથી નીકળીને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો ભાગ બની રહ્યું છે. આ સાથે જ, કેપેક્સનો માપદંડ તૂટી રહ્યો છે. Fortune ના અહેવાલમાં સ્પષ્ટ કહેવામાં આવ્યું છે કે આજે જે પ્રોજેક્ટ્સ સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે, તે શરૂઆતી ખર્ચની ખોટી ગણતરીને કારણે નિષ્ફળ થતા નથી.
તેના બદલે, આ પ્રોજેક્ટ્સ એટલા માટે નિષ્ફળ થાય છે કારણ કે લાંબા ગાળાના ઓપરેશનલ ખર્ચની વાસ્તવિકતા, મોડેલમાં દર્શાવેલી વાતથી ઘણી અલગ હોય છે. એટલે કે, પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવાનો ખર્ચ ઓછો હોય, પણ તેને ચલાવવાનો ખર્ચ વધારે હોય તો પ્રોજેક્ટ નિષ્ફળ થઈ શકે છે.
આ બદલાવ શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
આ અહેવાલ લોંગ-ડ્યુરેશન સ્ટોરેજ સેક્ટરમાં કામ કરતા એક વ્યક્તિ દ્વારા લખાયો છે, જે ફ્લો બેટરી સિસ્ટમના ચીફ માર્કેટિંગ ઓફિસર છે. તેમના મતે, એનર્જી સ્ટોરેજ ઉદ્યોગે હવે કેપેક્સની ચર્ચાથી આગળ વધવું જોઈએ. કારણ કે માત્ર શરૂઆતી ખર્ચ જોવાથી પ્રોજેક્ટની સાચી તસવીર મળતી નથી.
આનો અર્થ એ થયો કે હવે રોકાણકારો અને કંપનીઓએ માત્ર એટલું જ ન જોવું જોઈએ કે બેટરી સિસ્ટમ ઇન્સ્ટોલ કરવામાં કેટલો ખર્ચ થાય છે, પણ તેને 10-15 વર્ષ સુધી ચલાવવામાં કેટલો ખર્ચ થશે તે પણ જોવું જોઈએ.
અમારી નજર: શું આ બદલાવ સમયસર આવ્યો?
અમારી નજરમાં, આ એક મહત્વપૂર્ણ બદલાવ છે. એનર્જી સ્ટોરેજ હવે માત્ર એક પ્રયોગ નથી રહ્યો, પણ તે ગ્રીડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો ભાગ બની રહ્યો છે. જ્યારે કોઈ ટેક્નોલોજી પાયલોટમાંથી મુખ્ય પ્રવાહમાં આવે છે, ત્યારે તેના માપદંડ પણ બદલાવા જોઈએ. કેપેક્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું એ શરૂઆતના તબક્કા માટે યોગ્ય હતું, પણ હવે ઉદ્યોગે વધુ પરિપક્વ બનવાની જરૂર છે.
આ અહેવાલ દર્શાવે છે કે એનર્જી સ્ટોરેજ સેક્ટર હવે પોતાના વિકાસના આગલા તબક્કામાં પ્રવેશી રહ્યું છે, જ્યાં લાંબા ગાળાની કાર્યક્ષમતા અને ઓપરેશનલ ખર્ચ વધુ મહત્વપૂર્ણ બનશે.
